ئەم پەڕەیە چاپ بکە
پێنج شەممە, 19 کانونی یەکەم 2019 16:07

حكومەتی عێراق و ڕێكخراوی نێودەوڵەتی كۆچ بۆ یەكەم جار لە ئاستی نەتەوەییی دەرئەنجامەكانی پرۆفایلی كۆچكردن بڵاو دەكەنەوە گرنگ

بەغدا - بە بەراورد بە ووڵاتانی دراوسێ لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست وەكو ئوردن و لوبنان، بەراورد بە ژمارەی دانیشتوان عێراق میوانداری كەمترین ژمارەی كۆچبەران دەكات. هەرچەندە، دانیشتوانی بیانی بە ڕێژەی سەدا ٣٣٨ زیادیكردووە لە نێوان ساڵانی ١٩٩٠ بۆ ٢٠١٧، بەهۆی لێشاوی پەنابەرانی سوریا. كۆچكردن لە باكوری عێراق بە شێوەیكی فراوان بەهۆی پێكدادانەوە دروست بووە، لە كاتێكدا كۆچكردن لە باشوری عێراق زیاتر بەندە بە هۆكارەكانی گوزەران وەكو لە دەستدانی زەوی بە پیت و كەمی ئاو.



ئەم دەرئەنجامانە و دەرئەنجامی تری پرۆفایلی یەکەمی كۆچكردن بۆ عێراق لە ڕۆژی پێنجشەممە ١٩ی كانونی یەكەم لە كۆنگرەیەكی ڕۆژنامەوانیدا لە هۆتێلی بابل لە بەغدا ئاشكرا كرا. پرۆفایلی كۆچكردن گەشەی پێدرا لە ڕێگەی پرۆسەی تواناسازی کە سەرپەرشتی دەکرێت لە لایەن گرووپی كاری تەكنیكی کە لەلایەن وەزارەتەكانی حكومەتی عێراقی دامەزراوە، لەوانە وەزارەتی كۆچ و كۆچبەران، وەزارەتی ناوخۆ، وەزارەتی پەیوەندیەكانی دەرەوە، وەزارەتی داد، وەزارەتی كارو كاروباری كۆمەڵایەتی لەگەڵ نووسینگەی ناوەندی ئامارەكان هاوشانی ڕێكخراوی نێودەوڵەتی كۆچ. پرۆفایلی كۆچكردن ڕاستیەكان و ژمارەكانی كۆچكردن نیشان دەدات، و ئەمە بە یەكەم دیدگای ئاماری گشتی كۆچە لە عێراق دادەنرێت کە یارمەتیدەر دەبێت بۆ دامەزراندنی بناغەیەک لە بەڵگە كە كاریگەری دەبێت لە سەر سیاسەت و ستراتیژی كۆچی نیشتیمانی. ، ڕێكخراوی نێودەوڵەتی كۆچ لە تشرینی یەكەمی ٢٠١٩ ئاماژەکانی بەڕێوەبردنی کۆچی هەڵسەنگاند كە توانای نیشتیمانی لە بەڕێوەبردنی کۆچ دەپێوێت لە ڕێگەی ٩٠ پێوەری بەڕێوەبردن لە شەش بواری بابەتیانە.

پڕۆفایلی کۆچ بەرهەمی یەکەم ساڵی کۆبونەوەی وەزارەتەکانی عێڕاق و ڕێکخراوی نێودەوڵەتی کۆچە.ئەحمەد ڕەحیم بەڕێوەبەری بەڕێوەبەرایەتی کۆچی بیانیەکان لە وەزارەتی کۆچ و کۆچبەری عێڕاق دەڵێت "ئەمە کاریگەری کورت و درێژ مەودای هەیە لە گەیشتن بە ڕێساکانی کۆچ."

لەم بارەیە، سەرۆکی نێردەی ڕیكخراوی نێودەوڵەتی كۆچ لە عێراق، بەرێز گێرارد وایت گووتی، " پڕۆفایلی كۆچكردن پابەندبوونی حكومەتی عێراق دەردەخات بۆ سوود وەرگرتن لە ڕێچکەی پشتبەستوو بە بەڵگە و حكومەت بە گشتی تا بەڕێوەبردنێكى بەهێز بۆ کۆچکردن دروست بکرێت. داتای کۆچکردن كاریگەری ئەرێنی بە خۆیەوە دەبینێ بۆ ساڵانی داهاتوو بۆ گشتاندنی پرۆسەی کۆچکردن لە یاسا و ستراتیژەکان".

پرۆفايلەكە ئەوە دەخاتەڕوو کە شێوازی کۆچکردن بۆ دەرەوە لەوەتەى ٢٠٠٣ بەڕادەیەکی زۆر گۆڕاوە. لەماوەی نێوان جەنگی كەنداو و ساڵی ٢٠٠٣ ئێران ببووە ئامانجی سەرەکی بۆ ئەو عێراقییانەی کە کۆچیان دەکرد بۆ دەرەوەی ووڵات، بەڵام لەدواى ٢٠٠٣ ئوردەن و سوريا ئینجا لە دوای ٢٠١٤ ئەوروپا بووە جێى مەبەستى سەرەكی کۆچبەران، لەوانەش سويد وئەڵمانيا وبەريتانيا لە ڕیزی یەکەمی ئەو ووڵاتانە بوون.

لەم ساڵانەی دوواييدا، ئاوارەبوونی ناوخۆييى بووە مایەی ناڕحەتیەکی سەرەکی. ئاوارەبوون لە دەرەنجامی شەڕ لە دژی داعش حالەتێكى زۆر تايبەتی درووست کرد، چونکە ژمارەی ئاوارەبوونی ناوخۆییی زۆر زیاتر بوو لە كۆچكردن بۆ دەرەوەی ووڵات، چونكە ئەو ووڵاتانەی کە پەنابەر ڕوویان تێدەکرد وەك ووڵاتی سوریا خۆیان تووشی قەيران هاتن، و لەلایەکی گیشتنی پەنابەران بە ووڵاتێکی وەك ئوردەن سەختتر بووبە هۆی هێرشی داعش، كۆچبەران ڕوویان کردە تورکیا و ئەوروپا و ووڵاتانی ڕۆژئاوا لە جیاتی وڵاتانی پەنابەریی پێشوو (ئێران و ئوردەن و سوریا).

دەرەنجامى تری پرۆفايلەكە پەيوەندیدارە بە پەرتەوازەبوونی عێراقیەکان، و جموجۆڵی کۆچی نایاسایی، و خوێندکارە عێڕاقیەکان ئەوانەی لە دەرەوەی ووڵات دەخوێنن، وجۆری تر. ڕێکخراوی نێودەوڵەتی کۆچ لێکۆڵینەوەی هاوشێوەی لە ٨٠ وڵاتی جیهاندا ئەنجامدا بە بەکارهێنانی ڕێچکەیەکی ستاندەر. پرۆفایەلەکە ئەمانەی خوارەوە بەكاردەهێنێت: زانیاری و بڵاوكراوەى بەردەست، چاوپێکەوتن لەگەڵ حكومەت و ڕێكخراوى نێودەوڵەتى، داتاى گشتی بەردەست، و داتای تایبەت کە لایەنی دەسەڵاتی عێراقى و ڕێكخراوە نێودەوڵەتیەکان پێشکەش دەکرێن.

بۆ زیاتر زانیاری وەرگرتن تکایە پەیوەندی بکە بە ڕێکخراوی نێودەوڵەتی کۆچ، نێردەی عێراق، بەشی زانیاری گشتی لە ڕێگەی ئەم ئیمێلە ئەم ئیمەیڵە پارێزراوە لە سپام, پێویستە جاڤا سکریپت چالاک بکەیت بۆ بینینی.